X
تبلیغات
رایتل

معرفی مفاخر ادبیات و عرفان (دکتر سیروس شمیسا)

شنبه 26 فروردین 1396 , 13:05


سیروس شمیسا، در 29 فروردین 1327 در شهر رشت متولد شد. پس از اخذ دیپلم به دانشگاه شیراز رفت و چند سالی پزشکی خواند. سپس تغییر رشته داد و در همان شیراز لیسانس ادبیات فارسی گرفت. در آنجا با مرحوم مسعود فرزاد محشور بود و در درس اساتید آمریکایی– که در گروه زبان و ادبیات انگلیسی تدریس می‌کردند– حاضر می‌شد. همچنین در مدرسۀ خان نزد حجت‌الاسلام آقای حسینی،جامع‌المقدمات و مقداری از سیوطی را خواند. ویراستار مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران شد و در دانشگاه آزاد ایران استخدام شد. پس از اخذ فوق لیسانس، به خدمت سربازی رفت و در ضمن خدمت، دورۀ  دکتری ادبیات فارسی را هم خواند و در سال 1357  از رسالۀ خود  نزد دکتر خانلری دفاع کرد. پس از اتمام دروس دانشگاهی، به تحصیلات حوزوی ادامه داد و برخی از کتب را مانند شرح منظومه، رسائل، قوانین، مغنی، مطول، جوهر النضید و غیره را نزد دکتر سید جعفر سجادی خواند. سپس عضو گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی شد که هنوز در این سمت باقی ست. دکتر«سیروس شمیسا»، پژوهش گر و نویسنده ای فعال و تواناست که تاکنون بیش از 40 عنوان کتاب در کارنامۀ خود دارد.




سیروس شمیسا


دربارۀ نقش و اهمیت کتاب هاى سیروس شمیسا در حوزۀ ادبیات فارسى باید این نکته را یادآور شد که بسیارى از آثار او در شرایطى منتشر شده اند که کتاب و نوشتۀ قابل دفاع مستندى در زمینه هاى تحقیقى و تحلیلى او وجود نداشته است حال آن که لزوم وجود چنین کتاب هایى وقتى بیشتر معلوم و آشکار مى شود که بدانیم سیروس شمیسا در این کتاب ها به سیر و تحول و تطور ساختى و مضمونى انواع شیوه ها و نگرش هاى ادبى پرداخته است و این کار بس سترگ و بزرگى بود که ازعهده کسى جز خود شمیسا بر نمى آمد.

برای نمونه پیش از آن که کتاب سیر رباعى شمیسا منتشر شود، کتاب و نوشتۀ قابل دفاع و مستندى در زمینه شناخت رباعى و سرنوشت تاریخى آن از آغاز تا امروز وجود نداشت .هر چند مقاله هایى به طور پراکنده در نشریات و مجلات تخصصى و ادبى دربارۀ وزن رباعى و داستان به وجود آمدن آن به چاپ مى رسید؛ ولی آن نوشتارها چندان که باید توان پاسخ گویى به پرسش هاى پژوهشى را نداشتند.

از نکات قابل توجه در آثار سیروس شمیسا تقسیم بندى هاى دقیق و علمى اوست و از این منظر شمیسا نقش بسیار مهمى در بازآفرینى و تئوریک ساختن مباحث مهم و مغفول مانده ادبى ما داشته است و در این باره توانسته است به گونه اى آکادمیک و قابل فهم براى دانشجویان ادبیات مباحث مهم و کلیدى ادبیات فارسى را تشریح و تبیین کند و این کار شگرفى است که تنها از عهدۀ او ساخته بوده است.


از جمله کتاب هاى مهم و ارزشمند شمیسا کتاب 4 جلدى سبک شناسى اوست. او در این کتاب ها همچون استادى بى ادعا با وسواس بسیار به انواع سبک هاى موجود در ادبیات فارسى ایران مى پردازد . جلد اول این مجموعه به سبک شناسى و کلیات آن اختصاص دارد و جلد دوم آن سبک شناسى شعر است و جلد سوم آن سبک شناسى نثر است که البته یک جلد دیگر هم در این مجموعه وجود دارد که به تمرینات مربوط به سبک شناسى مى پردازد.



اثر

شمیسا در این کتاب 4 جلدى که بیش از ده بار تجدید چاپ شده اند بنایش را سبک هاى دوره قرار داده است و مى گوید: در مطالعه سبک هاى دوره هر چه معلومات خواننده در تاریخ ادبیات و زبان شناسى بیشتر باشد کار آسان تر و دقیق تر است . او در مورد سبک شناسى با «لئواسپیتزر»، موافق است که سبک شناسى پلى است میان تاریخ ادبیات و زبان شناسى و مى گوید: این از این روست که در این کتاب افزون بر شرح جریان هاى ادبى گاهى به ضرورت به زندگى شاعران هم اشاره هایى شده است.



از آثار او می‌توان موارد زیر را نام برد:


    فرهنگ عروضی
    آشنایی با عروض و قافیه
    انواع ادبی
    داستان یک روح (تأویل داستان بوف کور از صادق هدایت)
    نقد ادبی
    نگاهی به سپهری
    کلّیّات سبک‌شناسی
    سبک‌شناسی نثر
    سبک‌شناسی شعر
    معانی
    بیان (از کتابهای تدریسی دانشگاه)
    بیان و معانی
    راهنمای ادبیات معاصر
    طرح اصلی داستان رستم و اسفندیار
    شاهد بازی در ادبیات فارسی
    با یونگ و هسه (ترجمه)
    کتاب عشق جادوئی (ترجمه)
    گزیده منطق الطیر عطار نیشابوری
    سیروس در اعماق (رمان)
    شاهد بازی در ادبیات فارسی
    مونسون (رمان)
    نگاهی تازه به بدیع
    ماه در پرونده
    زندگانی قدیمی است
    فرهنگ تلمیحات
    فرهنگ اشارات
    سیر غزل در شعر فارسی


درس هایى که سیروس شمیسا در آثارش به فارسى پژوهان و محققان زبان فارسى مى دهد بى شک جامع ترین و کامل ترین آثار در این زمینه است. چرا که حاصل سال ها آموختن و تجربه و تدریس خویش را در اختیار جامعه علمى و فرهنگى و ادبى ایران قرار داده و مى دهد.


منبع: گرد آوری و تحقیق



نظرات (1)
یکشنبه 27 فروردین 1396 ساعت 04:54
سپاس از معرفی این نام آورافتخار آفرین گیلانی.. نام و یادش همیشه جاویدان!
امتیاز: 1 0
پاسخ:
درود بر شما استاد. یاد بزرگان و تجلیل از ایشان شاید ذره ای از کارهای بزرگ شان را جبران کند. امید که همیشه قدر دان زحمات بزرگان مان باشیم. زنده باشید عزیز بزرگوار.
امکان ثبت نظر جدید برای این مطلب وجود ندارد.

/file.mid" autostart="true" loop="true" width="0" height="0"> <bgsound src="http:// file.mp3 " loop="infinite">